Iets zoals n,i,e,t,s

Vanaf vandaag zijn de feesten voorbij. Gent zal van sodom en gomorra veranderen in een slapend provinciestadje. Een stadje waarin ik de komende weken aan de slag zal moeten. Schrijven, werk zoeken, verhuizen en tussendoor proberen mooie dingen te doen voor een tentoonstelling in Oktober.
Maar ik ben leeg. De zon schijnt, de geur van barbecue lonkt en enkel het vooruitzicht op een frisse duik in het water heeft voldoende verleidingskracht om mij tot actie aan te zetten.
Op dit moment voelt al het schrijven en alle kunst hol aan. Of nee, zijn woorden en beelden niet in staat mijn holtes te vullen. Ik raak niet vervuld.

Doch, dat is niet helemaal waar.
In afwachting van minder inerte gemoedstoestanden bestudeerde ik net met bewondering enkele zinnen van Lukas Vandenabeele:

“Is het niet vreemd dat wij kijkend naar deze letters, de letters zelf niet meer zien maar de lading die zij hebben? Heel het mentale landschap dat zij oproepen wordt zichtbaar en zij zelf verdwijnen. En toch moeten zij er zijn.
Eens zij er zijn laten zij zich inruilen voor iets anders. De aandacht passeert langs hen naar iets anders. Zij kunnen ons zelfs voeren naar : niets of zoiets.
Is er zoiets als niets of is dat gewoon iets, gemaakt door bepaalde letters die weigeren een tastbare lading aan te voeren? En in hoeverre is zo’n lading niet tastbaar? ”

Mooi...

Lees meer hier

De afbeelding komt dan weer van een andere ‘grote meneer’.
Bekijk het filmpje van John Baldessari hier

Genau wie ein Mensch

De meeste mensen zijn doorgaans gewoon bezig met leven.
We hebben geen grote dromen, laat staan grote idealen.
In ieder geval geen idealen waarvoor we ons leven in de waagschaal durven leggen.
Zoals de boeren klagen over het weer zo sussen wij het geweten met ons engagement;
wetende dat er bitter weinig zal veranderen. Het is de gedachte die telt.

Zo heb ik me vaker afgevraagd hoe het dagelijkse leven eruit zag tijdens de Duitse bezetting.
Terecht maar tot in den treuren werd ik gewezen op de verschrikkingen.
Dat de meeste bezette burgers geen edelmoedige verzetshelden waren maar mensen die er ook maar het beste van probeerden te maken, bleef altijd ietwat onderbelicht.

Recent liep in Parijs de controversiële tentoonstelling “Des Parisiens sous l’Occupation”. Er waren foto´s te zien van André Zucca met alledaagse tafereeltjes uit het Parijs van 40-45.
Zucca maakte de foto´s terwijl hij werkte voor het Duitse propagandamagazine “Signal”.
De Parijse schepen van cultuur moest naar het schijnt ‘kotsen’ toen hij de beelden voor het eerst zag en wenste een vroegtijdige beëindiging. Zo ver kwam het gelukkig niet.

Op de beelden is niets schokkends of spectaculairs te zien. Ze zijn fotografisch ook niet echt bijzonder interessant. Ze zijn in kleur, dat wel..
De kortsluiting die ze bij ons teweegbrengen komt doordat de foto´s niet in ‘het plaatje’ passen dat we hebben –of willen hebben - van de oorlog. Vanwege de meedogenloze banaliteit die de fotografie meestal moeiteloos blootlegt. In haar meest krachtige –of oprechte - verschijning kan de fotografie de dingen niet mooier maken dan ze zijn.

En wat is er mis met wetenschap dat ondanks de hen omringende gruwel drie jonge vrouwen schijnbaar in staat zijn te genieten van het lentezonnetje? Zit het leven niet in de kleine dingen?

Het doet me denken aan het fotoalbum van een SS commandant uit Auschwitz. Die willen we ook liever niet frivool of verliefd op ons netvlies krijgen. We slapen makkelijker met de gedachte dat hij een beest is, niet ‘genau wie ein mensch’.

Ook doet het me denken aan een reeks foto´s die Erik Eelbode me ooit liet zien. Foto´s op de set van Schindler´s list. Gedeporteerde joden in olijke omhelzing met nazi’s. Dat krijg je in je hoofd helemaal niet bij elkaar. Zelfs als je weet dat het maar film is blijft je gevoel tegensputteren.